Google
Το έλκος (= πληγή) είναι απλά ένα άνοιγμα στο δέρμα. Η άμεση αιτία είναι συνήθως ένας μικρός τραυματισμός στη γάμπα ή το πόδι, η οποία προκαλεί σχίσιμο στο δέρμα. Όμως, αν υπάρχει κάποιο υποκείμενο πρόβλημα, το δέρμα δεν επουλώνεται και η περιοχή του σχισίματος μπορεί ακόμη και να αυξηθεί σε μέγεθος. Έτσι δημιουργείται ένα χρόνιο ή άτονο έλκος.
  • Φλεβικά έλκη (λόγω φλεβικής στάσης)
 Αυτά αποτελούν πάνω από το 70% όλων των ελκών. Κάθε φορά που κινούνται οι μυς της γάμπας σας βοηθούν να αντληθεί αίμα προς την καρδιά, ενώ μια σειρά βαλβίδων εμποδίζουν το αίμα να γυρίσει προς τα πίσω. Αν χαλάσουν αυτές οι βαλβίδες, το αίμα ρέει προς τα πίσω και αυξάνει την πίεση στις φλέβες. Μετά από καιρό, οι φλέβες θα ξεχειλώσουν και θα υπάρχει διαρροή υγρού έξω απ’ αυτές σε επίπεδο φλεβικών τριχοειδών με συνέπεια να πρήζονται τα πόδια και να παχύνεται και να χαλάει το δέρμα (χρόνια φλεβική ανεπάρκεια). Στην κατηγορία αυτή μπορούμε να κατατάξουμε και τα σχετικά σπάνια έλκη λόγω λεμφοιδήματος ή καρδιογενούς οιδήματος, επειδή η αντιμετώπισή τους είναι συναφής.

Τυπικά εντοπίζονται στην εσωτερική πλευρά της κνήμης μόλις πάνω από τον αστράγαλο, όπου η φλεβική πίεση είναι μέγιστη και υπάρχουν μεγάλες διατιτρώσες φλέβες. Η κνήμη μπορεί να πρήζεται και να είναι ευαίσθητη στο άγγιγμα. Στο δέρμα και το υποδόριο λίπος προκαλείται λιποδερματοσκλήρυνση, ενώ το δέρμα μπορεί να έχει κοκκινωπή ή καφέ-μαύρη υπέρχρωση και περιοχές με λευκή ατροφία. Υπάρχει αρκετή φαγούρα και ξηροδερμία. Μερικά φλεβικά έλκη πονούν, ειδικά αν πάθουν λοίμωξη.
  •  Αρτηριακά ή ισχαιμικά έλκη
Αποτελούν περίπου το 10-15% των ελκών. Οι αρτηρίες των κάτω μελών φέρνουν το αίμα στις γάμπες και τα πόδια. Αν στενέψουν σημαντικά, συνήθως από αθηροσκλήρυνση λόγω καπνίσματος, υψηλής πίεσης, ή διαβήτη (περιφερική αποφρακτική αρτηριοπάθεια), θα μειωθεί η κυκλοφορία στο μέλος. Έτσι, θα λείπει οξυγόνο και θρεπτικές ουσίες από τους ιστούς και το δέρμα θα γίνει επιρρεπές σε σχισίματα, ενώ θα μειωθεί η δυνατότητα επούλωσης.

Έχουν την τάση να εμφανίζονται στο κατώτερο τμήμα της κνήμης και το πόδι. Το πόδι συχνά είναι κρύο και μπορεί να έχει λευκή ή κόκκινη-μπλε, γυαλιστερή εμφάνιση. Τα αρτηριακά έλκη συνήθως πονούν πολύ, ειδικά το βράδυ στο κρεβάτι. Αρκετές φορές ο πόνος λιγοστεύει όταν τα πόδια είναι σε χαμηλότερη θέση από το σώμα.
  •     Νευροπαθητικά ή Νευροτροφικά έλκη (συνήθως σε διαβητικούς)
Σε ποσοστό 15% οι διαβητικοί θα παρουσιάσουν έλκη στη διάρκεια της ζωής τους, συνήθως στο πέλμα και τα δάκτυλα. Ο διαβήτης αυξάνει την πιθανότητα αθηροσκλήρυνσης. Επίσης χαλάει τα νεύρα (διαβητική νευροπάθεια), προκαλώντας απώλεια της αισθητικότητας των ποδιών, γεγονός που μεγαλώνει την πιθανότητα δημιουργίας ελκών. Τα διαβητικά έλκη μπορεί να επιβαρύνονται από το κάπνισμα, την κακή διατροφή, την εσφαλμένη φαρμακευτική αγωγή, την πτωχή φροντίδα των ποδιών ή τα στενά παπούτσια.
  •     Σπάνια αίτια ελκών
Αποτελούν μόλις το 5% των ελκών. Μπορεί να οφείλονται σε αγγειΐτιδα (π.χ. λόγω ρευματοειδούς αρθρίτιδας), σε καταστάσεις με κρυοσφαιριναιμία (λόγω μυελο-υπερπλαστικής πάθησης, όπως είναι η ιδιοπαθής πολυερυθραιμία, ή λόγω χρόνιας φλεγμονώδους πάθησης), σε ορισμένες συγγενείς αιματολογικές παθήσεις, στη λήψη φαρμάκου (όπως η υδροξυουρία), σε γαγγραινώδες πυόδερμα (λόγω ελκώδους κολίτιδας), σε οστεομυελίτιδα, σε δερματική κακοήθεια, κλπ.


Δρ Ιωάννης Γεωργίου
Πλαστική Χειρούργική
Λεμεσός - Λευκωσία, Κύπρος